Võ Ngọc Thọ

190 View | 8

ĐÔI KHI - thơ Lê Ân

12/12/2010 08:19:16

ĐÔI KHI

Đôi khi ta cũng tào lao thật
Trèo lầu tư tưởng ghẹo hư không
Đói thơ đói rượu mà say ngất
Lui cui cũng bày đặt tang bồng

Võ Ngọc Thọ

94 View | 0

HƯƠNG LÀNH - Thơ Hồ Hải

17/10/2010 10:20:16

HƯƠNG LÀNH

Hoa em xinh tươi mời tay anh hái
Chần chừ chờ nhau ngày mai hóa tàn
Sợ chi chuyện tình mang nhiều ngang trái
Để cuối đời hoa rụng tình tan

Võ Ngọc Thọ

147 View | 0

VẠN GIÃ QUÊ TÔI - Thơ Mai Trầm

08/08/2010 13:35:48

VẠN GIÃ QUÊ TÔI
             Mai Trầm

Tôi sẽ mãi về thăm Vạn Giã

Dù không ai đứng đón ngã ba đường

Những con đường còn  mãi vấn vương

Của một thời học trò tinh khôi mùi sách vở

Của tuổi mộng mơ còn đầy bỡ ngỡ

Nơi sân trường chung bước bên nhau

(Xem tiếp)

Võ Ngọc Thọ

274 View | 6

MẶC AI TÙNG BÁCH VỚI ĐỜI...- Thơ TRẦN HOA KHÁ

13/06/2010 10:38:41

Anh1.jpg

MẶC AI TÙNG BÁCH VỚI ĐỜI...
             -Tặng Lê Ân

Vốn yêu cuộc sống vô cùng
Dù mưa úng đất nắng nung cháy trời
An nhiên tô điểm cho đời
Từ chân ruộng đến núi đồi thảo nguyên

Trải tình thương
Đến vô biên
Hát cùng dun dế
Say miền trăng sương

Người đi lại đã mòn đường
Cỏ thì phận cỏ khiêm nhường lơ thơ

Mặc ai tùng bách với đời
Ta mang hồn cỏ giữa trời mà xanh !

TRẦN HOA KHÁ

Võ Ngọc Thọ

115 View | 2

35 NĂM NỮA

02/05/2010 17:06:54

35 NĂM NỮA

30 tháng tư
Ngày này 35 năm trước
Đất nước không còn chia cắt
Cầu Hiền Lương không còn phân biệt
bước chân miền Nam hay miền Bắc
Sông Bến Hải hợp lại một dòng thống nhất non sông

Sau 35 năm
Hàn quốc từ đói nghèo trở thành cường quốc
Việt Nam chưa thoát khỏi vùng trũng nước nghèo
Việt Nam thân yêu có truyền thuyết Hồ Gươm
Lâu lâu có một ngài Rùa trồi lên mặt nước...

Sau 35 năm
Đất nước tôi không còn chia cắt
Nhưng sự giàu nghèo chia cách càng sâu
35 năm nữa
Tôi vào ngưỡng 95
Tôi tin mình sẽ là công dân của Việt Nam cường quốc.

VNT

Võ Ngọc Thọ

205 View | 6

TÔI KHÔNG CẦN TIỀN...

09/12/2009 13:07:28

TÔI KHÔNG CẦN TIỀN...

Tôi không cần tiền
chỉ cần
tình

sức khỏe

Đau khổ vì tiền
không bằng con lợn

Đau khổ vì tình
đời sẽ cảm thông

Sức khỏe tốt
thì tình mới đẹp !

VNT

Võ Ngọc Thọ

144 View | 5

SAY - thơ Mai Trầm

08/09/2009 08:57:41

SAY


Đêm nay không rượu mà say
Vắng người tri kỉ hai tay cứ mời
Uống đi anh! rượu bằng lời
Men nồng em cất một thời xuân xanh
Ly này anh ly này em
Giọt thương giọt nhớ cho mềm lòng nhau


Môi anh mấp máy từng câu
Tình anh chảy ngược nhịp cầu thời gian
Thôi anh ta uống lỡ làng
Ta say duyên mới muộn màng ước mơ


Uống đi anh để dại khờ
Để cùng không biết bến bờ là đâu
Uống đi anh những nỗi sầu
Trải qua như cuộc bể dâu thôi mà


Đêm nay ta với mình ta
Hư không ảo ảnh anh là hư không
Mênh mông một cõi mênh mông
Đâu đây một thoáng bềnh bồng xa xăm

Ô hay! tưởng rượu nên say
Nào ngờ mãi uống chua cay của đời !


MAI TRẦM
(Trích trong KHÚC TÌNH XA)

Võ Ngọc Thọ

193 View | 6

NẰM NGHE TRỜI ĐỔ CƠN MƯA - Thơ Lê Ân

03/04/2009 18:16:42

NẰM NGHE TRỜI ĐỔ CƠN MƯA

Lắng trong bụi bm sân si
Lời ru rơm rạ từ khi lọt lòng

Nằm nghe trời đổ cơn giông
Nhớ đôi vai mẹ...chiều không dám buồn.

                            LÊ ÂN

Võ Ngọc Thọ

140 View | 4

MỘT THOÁNG QUY NHƠN

19/03/2009 05:45:53

TRONG DỊP FESTIVAL TÂY SƠN-BÌNH ĐỊNH 2008 MAI TRẦM VÀ XUÂN ĐÀI TỪ NHA TRANG CÓ RA THĂM BẠN BÈ Ở QUY NHƠN.  SỰ TIẾP ĐÓN CHÂN TÌNH CỦA CÁC BẠN VÀ BUỔI CAFE TIỄN ĐƯA ĐÃ ĐỂ LẠI TRONG LÒNG MAI TRẦM NIỀM LUYẾN LƯU XAO XUYẾN. XIN TRÂN TRỌNG GIỚI THIỆU BÀI THƠ MỘT THOÁNG QUY NHƠN CỦA MAI TRẦM.


MỘT THOÁNG QUY NHƠN

Ừ! thì thôi rồi sẽ phải chia tay
Xin đừng vẫy và nói lời giã biệt
Cho tôi nhớ một cái nhìn tha thiết
Của con người vùng đất võ Tây Sơn

Ánh mắt nghĩa nhân từ thuở nằm nôi
Dường ẩn chứa bao điều sâu thẳm
Và có lúc nghe như bình lặng
Cả biển tình trong sóng mắt long lanh


Ừ!thì thôi rồi sẽ phải chia tay
Xin nhớ mãi giọng ngâm bài thơ cũ
"Trời đất mang mang ai là tri kỷ
Lại đây cùng ta cạn một hồ trường "*

Mưa thấm chân người màu đất Quy Nhơn
Nên cứ mãi dùng dằng không bước
Ghét cái gió nhưng cũng thương cái nắng
Sợ cơn mưa nhưng cũng thích mây mù


Ừ! thì thôi rồi sẽ phải chia tay
Xin đừng nói hộ tôi lời giã biệt..

                          MAI TRẦM

(*)thơ  Nguyễn Bá Trác

Võ Ngọc Thọ

215 View | 1

NGÀY XUÂN KỂ CHUYỆN BẰNG CÂU ĐỐI

01/02/2009 15:55:21

Nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Liễn:
NGÀY XUÂN KỂ CHUYỆN VĂN NGHỆ SĨ BẰNG CÂU ĐỐI


Nhà nghiên cứu Vũ ngọc Liễn tại nhà riêng
 

Hoa mai (Ảnh: Internet)

Ngoài các công trình rất giá trị về Đào Tấn và hát bội Bình Định sướng lên ông cũng viết tặng bạn bè câu đối. Nhân ngày xuân xin lai rai kể một số câu đối hy vọng đem lại chút tình xuân của quý độc giả khi nghe nhắc đến mấy tên tuổi văn nghệ bằng hai câu của Vũ tiên sinh...

1. Xin bắt đầu bằng nhà thơ Lưu Trọng Lư:

- Lãng sĩ ban đầu vũ trụ nhược hữu kỳ sinh ư Trung danh ư Bắc quy ư Nam nẵng nhựt luận nhân tình ngã đẳng thanh đăng tằng túc ước

- Giang hồ khôi thủ trần hoàn hà túc vấn hứng nhi văn muộn nhi thi nộ nhi kịch kim triêu lai tưởng niệm mộ tiền hoàng lộc cánh mang nhiên.

Dịch nghĩa: Lãng tử số một như cuộc đời định sẵn sinh ở Trung nên danh ở Bắc về với đất ở Nam ngày trước bàn chuyện nhân tình bên ngọn đèn xanh bọn ta có hẹn nhau/ Giang hồ vẫn đứng đầu cuộc đời cần gì hỏi (tốt xấu) hứng thì viết văn buồn thì làm thơ giận thì viết kịch nay tôi đến tưởng niệm anh trước mộ con nai vàng càng ngơ ngác hơn.

Sinh thời Lưu Trọng Lư là người có tiếng giang hồ lãng tử. Ông đa tài cả văn thơ kịch. Bài thơ "Tiếng thu" nổi tiếng của ông đã nhiều giấy mực bình khen. Bài thơ lặng lẽ góp phần cho chiến thắng của Thơ Mới bấy giờ. Nhắc tới ông người ta thường nhớ tới hình ảnh con nai vàng rất gợi và sâu: "Em không nghe mùa thu/ Lá thu rơi xào xạc/ Con nai vàng ngơ ngác/ Đạp lên lá vàng khô". Vũ tiên sinh đã cùng ông "nẵng nhựt luận nhân tình" rồi cùng tâm đắc "trần hoàn hà túc vấn" giờ con nai vàng nổi tiếng đã yên nghỉ người còn lại cúi đầu tưởng niệm mà thấy "mộ tiền hoàng lộc cánh mang nhiên". Ngơ ngác vì mất bạn hay với cuộc đời?

2.Với nhà thơ Nguyễn Hoài Văn câu đối của Vũ tiên sinh vừa hóm vừa sâu sắc:

- Hà tất vấn phong lưu năng ẩm năng ca tửu sắc ngọc giao Vũ Ngọc Liễn

- Mạc sầu vô tri kỷ thả ngâm thả thướng thi thư hoài bão Nguyễn Hoài Văn.

Dịch nghĩa: Việc gì phải hỏi mình có phong lưu không thường uống rượu và ca hát rượu ngon nhan sắc là bạn quý của Vũ Ngọc Liễn/ Đừng buồn vì thiếu tri kỷ cứ ngâm ngợi và  thưởng thức thi phú là ước vọng của Nguyễn Hoài Văn.

Mai Đình Nguyễn Hoài Văn (1916-2003) là tác giả các tập thơ Giọt nắng thu-1970 Nhánh đêm gầy- 1973 Vườn mộng-1989 Vân sơn bán mộng (thơ chữ Hán- 2000) và còn 4 tập bản thảo nữa chưa kịp xuất bản. Thơ ông âm điệu ngôn ngữ đẹp và cũ kiểu "Mây bay bèo dạt chân cầu/ Nghe trong da thịt rợn sầu tương lai/ Giờ đây trên bước thu dài/ Nhánh đêm gầy với nhánh đời hoang vu". Bạn thơ trẻ giờ thường chuộng những tìm tòi cách tân nên dù ông yêu thơ làm thơ từ lâu họ đến với ông yêu kính bậc trưởng thượng hơn là chia sẻ thi phú. Ông buồn tâm sự với bạn Vũ. Vậy là có câu đối trên. Cái hóm của câu đối này ở chỗ vừa đúng người đúng việc (Vũ cũng từng là diễn viên Đoàn tuồng Liên Khu V trước khi đi học thành nhà nghiên cứu nên "năng ẩm năng ca" còn Hoài Văn thì quả là "thi thư hoài bão") nhưng Vũ "dành trọn" phần rượu ngon và nhan sắc "nhường" Văn hoài bão mơ hồ chuyện thi thơ cái việc ngàn vạn người xưa nay mấy ai còn lại với hậu thế. Nhưng câu đối không chỉ đùa vui. "Hà tất vấn phong lưu" "Mạc sầu vô tri kỷ" đã chạm thấu tới điều sâu thắm của nỗi u hoài nhân thế!

3. Thi sĩ Yến Lan lại là cuộc chia sẻ sâu xa giữa vinh quang và cay đắng của việc dấn thân nghề cầm bút:

- Nẫm niên dư bắc thượng nam quy tứ hữu thi đàn do lưu văn nghệ sử

- Thất tuần ngoại triêu ngâm mộ vịnh nhứt sinh hoa bút trường thán nguyệt vân thiên.

Dịch nghĩa: Hơn 30 năm ra Bắc về Nam bốn người bạn thân cùng góp mặt vào văn nghệ sử/ Ngoài bảy mươi sáng ngâm chiều vịnh cây bút hay trong đời cũng ngửa mặt than dài với mây trăng.

Nhà thơ Yến Lan vốn là một trong Tứ Linh (long lân quy phụng) của Bàn Thành Tứ Hữu cùng với Hàn Mặc Tử Quách Tấn Chế Lan Viên tạo nên một "Trường thơ Bình Định" và sau thêm Bích Khê Hoàng Diệp... dần thành "Trường thơ loạn" sừng sững trên thi đàn. Thời này người ta nhớ tới Yến Lan với các trứ tác hay đến từng chữ: "Bến My Lăng" "Bình Định năm 1935"... Riêng "Bến My Lăng" ông đã mặc định một bến thơ huyền thoại với ánh trăng vàng diễm ảo trong hồn người yêu thơ các thế hệ. Dù có "do lưu văn nghệ sử" nhà thơ tài hoa này cũng "trường thán nguyệt vân thiên". Ý tứ sâu xa này không hẳn chỉ nhắc tới tai nạn chữ nghĩa Yến Lan từng vướng mấy chục năm trước. Nó như cái bất lực tất yếu của văn nghệ sĩ mọi thời.

4. Với NSƯT Hoàng Chinh một trong "tứ đại danh ca" của hát bội Bình Định câu đối lại độc đáo ở khía cạnh khác:

- Hồi thủ bất thăng bi vạn kim bửu kiếm tàng thu thuỷ

- Tiêu hồn duy hữu biệt mỗi niệm lương nhân thống ngã hoài.

Dịch nghĩa: Ngoảnh đầu nhìn lại buồn khôn tả gươm báu ngàn vàng đã ẩn dưới làn nước mùa thu/ Nỗi đau lớn tử biệt mỗi lần nghĩ đến người bạn quý lòng tôi đau đớn lắm.

Câu đối này Vũ tiên sinh viếng NSƯT Hoàng Chinh một trong "Tứ đại danh ca" của hát bội Bình Định. Cái hay ở chỗ câu đối dùng toàn lời các câu hát của những vở hát bội trứ danh trong những đêm diễn thâu canh ở Bình Định. Câu đầu ở Địch Thanh Tân Dã đồn câu sau là lời Lan Anh trong Hộ Sanh Đàn. Mượn nỗi buồn của Lưu Bị tiễn Từ Thứ rời Thục về Tào vì mẹ mà ví với "bửu kiếm tàng thu thuỷ" sao mà hợp cảnh NS Hoàng Chinh qua đời cũng vào mùa thu câu sau là nỗi lòng người còn lại. Với một tài danh như Hoàng Chinh việc chọn lời tuồng tích sâu sắc để viếng tặng tôn vinh là sát hợp và có lẽ chỉ Vũ mới làm được bởi vì trước khi thành nhà nghiên cứu ông cũng là một diễn viên hát diễn của hát bội Bình Định.

5. Đây là câu đối viếng soạn giả cải lương Vĩnh Điền:

- Tuyệt tác ngâm thành vị cập trùng quan tinh đẩu lạc

- Khô kỳ hạ tận hốt nhiên nhứt mộng hải thiên không.

Dịch nghĩa: Vở kịch cuối vừa xong chưa kịp xem thì trăng sao rơi rụng/ Gỡ được ván cờ tàn thì bỗng nhiên như giấc mộng trời biển trống vắng.

Đây là câu đối viếng soạn giả cải lương Vĩnh Điền chắt rể của Đào Tấn. Ông là tác giả cùng thời với Ngọc Linh Hà Triều Hoa Phượng... Sau năm 1975 với danh nghĩa cán bộ chuyên trách về Đào Tấn của Bộ Văn Hoá Vũ Ngọc Liễn nhiều lần vào nhà bà Chi Tiên con gái út Đào Công để sưu tầm các tư liệu. và quen thân vợ chồng Vĩnh Điền đang ở đây phụng dưỡng bà. Sau này khi bà qua đời cuộc sống của gia đình soạn giả này càng lúc càng khó khăn: cải lương không còn thịnh như trước năm 1975 gia đình Vĩnh Điền đã bán ngôi nhà trên đường Võ Duy Nghi này mua lại một ngôi nhà nhỏ hơn ở đường Đồng Khởi một phần tiền còn lại gửi ngân hàng tháng tháng có ít lãi suất. Coi cũng như tạm ổn chuyện căng thẳng cơm áo. Cùng lúc này ông vừa viết xong vở cải lương đề tài Tây Sơn. Vì nhiều lẽ vở diễn do Nhà hát Trần Hữu Trang dàn dựng cứ sửa đi sửa lại và ông đã không kịp xem tác phẩm của mình. Hiểu hết hoàn cảnh này của soạn giả Vĩnh Điền có mặt ngay lễ tang ông nhà văn Sơn Nam đã nói với Vũ Ngọc Liễn rằng "Câu đối viếng của anh hay quá! " Khô kỳ hạ tận..." không hẳn ván cờ bí trong đời đâu dễ gỡ...

6. Câu đối dành cho nhà khảo cổ học Diệp Đình Hoa có vẻ vui vui bè bạn:

- Ngã môn đồng tuế hựu đồng hương tứ thập niên tiền đồng thị Bắc Kinh lưu học sĩ

- Thế cuộc phiên phong hoàn phiên vũ thất dư tuần hậu phiên thành Hà Nội thác cư ông.

Dịch nghĩa: Chúng ta cùng tuổi lại cùng quê bốn mươi năm trước cùng đi học ở Bắc Kinh/ Cuộc thế gió đó rồi mưa đó ngoài bảy mươi bạn lại thành ông già ở trọ đất Hà thành.

Nhà khảo cổ học Diệp Đình Hoa người Vĩnh Thạnh Bình Định cùng đi học Bắc Kinh với Vũ tiên sinh. Ông Diệp có nhiều công trình giá trị về khảo cổ biên khảo. Câu này ông Vũ lỡm bạn rằng dù thành danh cỡ nào Diệp cũng chỉ là ông già ở trọ đất Hà Thành trong sự "phiên phong hoàn phiên vũ". Vũ về với Bình Định và "làm dóc" với bạn thôi nhưng cuộc thế gió đó rồi mưa đó cũng không hời hợt chút nào.

7. Với nhà thơ Thanh Thảo:

- Hoa bút mỗi huy châu cơ mãn chỉ

- Tiết lâu kiến lập bằng hữu hân nhiên.

Dịch nghĩa: Mỗi lần vung bút châu ngọc đầy trang giấy/ Lầu tiết tháo dựng được bạn bè vui mừng lắm.

Đây là câu đối Vũ Ngọc Liễn mừng nhà thơ Thanh Thảo xây được nhà. Cũng là lời ngợi khen sự thán phục của Vũ dành cho người bạn nhỏ tuổi hơn sau 10 năm quen thân nhau ở Quy Nhơn. Vũ khen phục thơ Thanh Thảo nhưng trên hết khí tiết nhà thơ này mới là sự lớn. Vũ nói hộ nhiều người quen và chưa quen Thanh Thảo nhưng từ lâu đã mến mộ nhà thơ không riêng chuyện chữ nghĩa...

8. Với một nhà quản lý đương chức yêu và tin Vũ tiên sinh có cách dành tặng rất riêng:

- Hảo dã Văn Trọng Hùng muộn nhi thi nộ nhi kịch

- Truy tuỳ cổ nhân chí tiến tận chức thoái tận tâm.

Dịch nghĩa: Khá lắm Văn Trọng Hùng buồn thì làm thơ giận thì viết kịch/ Noi theo cái chí người xưa tiến thì làm tròn chức phận về thì trọn tấm lòng với đời.

Viết tặng nhà thơ kịch tác gia Văn Trọng Hùng Vũ tiên sinh có dùng lại ý "muộn nhi thi nộ nhi kịch" khi viết cho Lưu Trọng Lư. Có thể nói chất muộn nộ trong thơ kịch Văn Trọng Hùng còn sát hợp hơn. Nhưng chữ "hảo dã" khen tặng không hẳn chỉ dành cho chuyện thơ kịch. Tắc giả này đang là một cán bộ quản lý ngành văn hoá. Khi Vũ hạ bút tiến tận chức thoái tận tâm ông đã tin một quan chức tốt lại thêm ý ký thác nhắn gửi. Một người yêu ghét rạch ròi như ông đã trải qua bao yêu giận như ông chuyện ký thác tin yêu dành cho một bạn trẻ đương chức cũng là sự hiếm.

- Sinh hoạt kháo gia trù đản năng thưởng cổ kim giai thư hảo hoạ

- Tâm trường vô tục khí phương khả du thiên hạ danh sơn đại xuyên.

Dịch nghĩa: Đời sống dựa vào cái bếp nhà nhưng cũng thường được thưởng thức sách hay tranh đẹp/ Lòng ruột không có khí tục tiện cho việc đi đây đó chiêm ngưỡng cánh đẹp trong thiên hạ.

Tôi muốn kết chuyện kể bằng câu đối ông dành "tặng" cho mình. Sao không ông cũng là một "nhân vật" lừng lững đó thôi. Nhân vật hàng đầu trong nghiên cứu sân khấu truyền thống và nhất là với những đóng góp về danh nhân Đào Tấn và hát bội một đời dành cho cuộc phục dựng kịp thời các giá trị văn hoá quý này của dân tộc trước sau ông vẫn là nhà chuyên môn nhà khoa học không ham quyền chức không sợ uy vũ. Ông tặng mình mấy chữ tâm trường vô tục khí vừa khí chất vừa tự tin đến cao ngạo. Biết làm sao được khi mà các thứ "tâm" nhân danh cứ nhan nhản trong đời!

Cũng khó trước bao cám dỗ trước bao mồi danh lợi nhưng nếu sống trong đời ngay thẳng chính trực thì dù có "xì vấy xì vá"  (chữ trong một vở hát bội) chắc rằng cũng vô tục khí! À quên vì là ngày xuân xin sửa lại nếu lòng dạ tốt độ lượng với đời dẫu... có dĩ lỡ gì chắc cũng là thanh khí...

  • Lê Hoài Lương
  • (Bình Định online)

Có thể bạn sẽ thích