NHỮNG KHOẢNH KHẮC THƠ VÕ NGỌC THỌ

03/06/2008,00:04:55 | 212 | 0

            Võ Ngọc Thọ làm thơ lặng lẽ thơ anh cũng ít khi dành đọc chỗ đông người có lẽ đó cũng là cái tạng của anh. Lần lữa mãi cuối cùng Võ Ngọc Thọ cũng đã cho ra mắt mọi người tập thơ Sợi tóc và vầng trăng (NXB Văn hoá Thông tin 2002). Có ngẫu nhiên chăng khi 64 trang thơ cũng vừa vặn 64 tác phẩm được giới thiệu. Võ Ngọc Thọ viết nhiều nhưng không ham nói dài chỉ vừa đủ để diễn tả ý tưởng định hình. Bởi vậy không ít bài thơ của anh tạo nên cảm giác hẫng hụt cho những người thích ngâm nga.


          Thơ anh thường bắt nguồn từ những chi tiết nhỏ nhặt nhưng để lại nhiều suy ngẫm nên giọng thơ có nhuốm chút triết lý nhân sinh. Nhơn Lý quê anh có nhiều xương rồng mọc lên từ cỗi cằn  đất cát nên anh gắn bó và gửi gắm vào giống cây gai góc này tâm niệm thơ của mình :

Xương rồng ủ kín niềm thương

Đất cằn nắng nghiệt bình thường nở  hoa

                   (Tặng bạn)

          Trong nhiều bài anh còn ngợi ca loài hoa đối diện mặt trời loài cây nở hoa mặt trời và có lúc lại hoá thành vầng trăng dịu nhẹ. Anh cũng yêu cả hoa hồng có lẽ những loài hoa kiêu hãnh khoe sắc trên thân đầy gai nhọn đã mang theo bao rung cảm của chính anh. Dường như định hướng thơ của anh ít nhiều chịu ảnh hưởng quan niệm thơ cổ điển “vô ngôn” và “ý tại ngôn ngoại”. Nhưng anh lại ít chịu gò mình vào khuôn khổ qui định của vần luật mà để cho ý phát triển tự  do. Đọc những câu thơ như : Gai nhọn của đời/ Nở hoa mặt trời/ Trên từng ngón tay em (Hoa gai) hay Đi  một nước cờ hay/ Thấy đời vươn một ngả/ Ngụm một hớp rượu tràn/Thư thả/ nhớ mùa trăng (Khi bạn đến thăm) người đọc có thể nhận rõ ý vị phần nào giống thể thơ đoản ca (tanka) cổ điển của Nhật Bản. Tứ thơ Võ Ngọc Thọ thường được hình thành   trên liên tưởng sóng đôi đăng đối: sợi tóc và vầng trăng núi và biển bài thơ và con số nhà thơ và biển…hoặc có lúc lại theo cách người xưa đề tranh vịnh cảnh nhưng luôn vượt ra khuôn khổ ngay cả lục bát cũng phá vần ngắt nhịp hạ dòng rất tự do. Có những bài như là sự phát triển tứ của thi nhân đời Đường. Chẳng hạn Ly rượu ngang trời gợi hồn thơ Lý Bạch Đi chợ hoa xuân có thể nhận ra bóng dáng Lưu Vũ Tích trong nỗi niềm “Chỉ e hoa biết nói/ Không nở cho người già” (Ẩm tửu khán mẫu đơn hoa). Anh có nỗi khắc khoải về  thời gian khi chạm vào cửa ngõ “tri thiên mệnh”: Người già đi vô đi ra/ Lũ trẻ chạy xuôi chạy ngược/ Thời gian lặng lẽ bên ngoài (Nỗi lòng). Nhưng thơ anh không phải đắm chìm trong những suy tư phận người mà đã rất tỉnh táo sắc cạnh khi suy ngẫm về nhịp sống thành thị hối hả con mắt của nhà kinh doanh vẫn không che lấp đi những khoảnh khắc nỗi niềm thơ: một thoáng xót xa khi nhìn con trẻ chơi vỏ bao thuốc gắn thành hình người máy để gợi lên ưu tư về cái vi mô dễ bị bỏ qua trong nền kinh tế vĩ mô: đối với kế hoạch công nghiệp hoá đất nước/ đồ chơi của trẻ con/ chỉ là phụ (Đồ chơi công nghiệp).

          Anh hướng lòng về những cảnh đời tối tăm còn làm nhức nhối xã hội thương cảm và trân trọng em bé mù đàn bài Lòng mẹ. Từ những chiều tương phản của hiện thực anh đã có những tứ thơ giàu xúc cảm. Chiêm nghiệm từ sự tích vọng phu anh khiến người đọc bất ngờ trong cảm nhận sống động về người-hoá-đá ở một góc nhìn riêng tư:

Nhân gian phong nàng anh hùng

Tôi riêng tặng một cành hồng lẻ loi

                             (Vọng phu)

          Ở Võ Ngọc Thọ có chất trần trụi thô ráp của cuộc sống hiện đại phả vào thơ khiến cho nhiều câu nhiều ý chưa thật trau chuốt mềm mại hay mới chỉ dừng ở ý mà chưa thành tứ thơ. Nhưng giữa những bụi gai xương rồng làm người đọc buốt nhói vẫn thấp thoáng một sắc hoa giữa những lời có phần khinh bạc vẫn ấp ủ nồng nàn tình người.

          Cũng như nhiều người làm thơ Võ Ngọc Thọ dành một mảng ký thác tâm tình kỷ niệm hướng về quê hương tình mẹ chan chứa yêu thương đối với gia đình. Hồn thơ thấm đẫm gió biển mặn mòi Nhơn Lý vũng bấc vũng nồm có dịp phát lộ niềm thương ủ kín nên anh thường viết dài hơi hơn để diễn giải thoả lòng mình mến cảnh yêu người.

          Sợi tóc và vầng trăng chắc chắn chưa phải tập hợp đầy đủ những bài thơ tâm đắc nhất của Võ Ngọc Thọ nhưng phần nào cũng giúp người đọc hình dung rõ hơn một giọng thơ giàu cá tính. Mong rằng trên hành trình chạy đua cùng thời gian anh sẽ có nhiều câu thơ bài thơ hay và chín hơn.

                                                                   TRẦN HÀ NAM


video, tâm sự, giải trí

Viết bình luận


Có thể bạn sẽ thích